Alleen ten noorden van het dorp, vaak ook al als een stadswijk beschouwd, is nog open gebied; hier ligt de Noordbargeresch. Ten westen van de es en de woonwijk Bargerses ligt het vrij grote Noordbargerbosch, ten zuiden daarvan de Noord- en Zuidbargerweilanden ter weerszijden van de Sleenerstroom (wei- en bouwland). De naam verraadt verbintenis met Zuidbarge, hemelsbreed 2 km verder zuidwaarts; als dorp onderging dat hetzelfde lot als Noordbarge. Ten oosten van de twee oude esdorpen lag vroeger het Bargermeer, nu een industriewijk.

Bronnen vermelden: Berghe (1381; misschien Zuidbarge); Bargum (1447), Berge (1450), Noirtbarghe (1542), Noordberge (1851-68) en Noord Barge (1900) met Noord Barger Oude Kamp en Noord Barger Nieuwe Kamp ten westen van het Oranjekanaal. De betekenis is: a) noorderheuvel of b) ten noorden van de heuvel, hoge plaats (barg, berg = heuvel). Uitgaande van Bargum is -um: heem, huis, woonplaats, dorp; afgesleten tot -hem, -um, -om en -en.

Vanaf 800 na Chr. splitst de oude nederzetting zich in Noordbarge en Zuidbarge.

2. Typeaanduiding voor boerderij uit de eeuwen rond het begin van de jaartelling, genoemd naar de opgravingen in Noordbarge waar deze boerderijvorm voor het eerst ontdekt werd.

In 1845 werden er bij Noordbarge op de Hoge Loo Romeinse beeldjes van brons en terracotta gevonden. Bij het graven van zoeksleuven is in 1920 de aanwezigheid van vlakgraven van de Trechterbekercultuur aangetoond. In de jaren 1949, 1972, 1973 en 1974 zijn bij de Hoge Loo grootschalige opgravingen uitgevoerd waarbij sporen uit verschillende perioden zijn onderzocht: graven van de Enkelgrafcultuur, een omvangrijk urnenveld uit de Late Bronstijd - Vroege IJzertijd en nederzettingen uit de Bronstijd en de late IJzertijd-vroeg Romeinse tijd. De nederzetting met boerderijen van het type Noordbarge lag binnen een omheining.