In 1298-1304 vermeld als apud Peest, op de Franse kaart (1811-1813) als Pees. Afgeleid van: a) pede = moeras, b) pastio = weide; Jan Schomaker verhuirt dat stuekghen achter an onsse peest met dat hoeilant, dat daeran licht in 1573, of c) porcorum pastus = varkensweide.

Het dorpsbeeld van Peest wordt bepaald door oude boerderijen rond een kleine brink, voorts door klinkerwegen. De boerderijen van vóór 1850 staan evenwijdig met de weg, de jongere haaks erop. In het voormalige armenhuis geven speciale raampjes in een boerderij (eind 19e eeuw) de armenkamertjes aan.

Ten zuiden van het dorpje staat in het landschap de Lebbestaak, een grenspaal op de grens van de voormalige gemeenten Norg en Vries, thans Noordenveld en Assen. De huidige staak dateert uit 1949. Tijdens WO II werd een vliegveld gerealiseerd op het Peesterveld.

Schimpnaam voor de inwoners: Muggen (zwakke, weinig betekenende lieden).