logo Geheugen van Drenthe

Encyclopedie Drenthe

Twintigste penning

Erfpachtsrechten, geheven in het gebied van Emmer-Compascuum en Emmer-Erfscheidenveen, met bijzondere condities.

Deze erfpachtsrechten dateren uit de tijd van de vervening en werden ook gehanteerd bij de Stadsmeierrechten in de provincie Groningen. Eén van de condities is dat bij overdracht van het erfpachtsrecht 5% van de koopsom moet worden betaald aan de (bloot-)eigenaar van het betrokken perceel. Omdat dit erfpachtsrecht is gevestigd op heemsteden, waarop bebouwing aanwezig is, kan het om forse bedragen gaan. Deze conditie wordt de 'twintigste penning' genoemd, waarschijnlijk omdat ook al eerder soortgelijke condities met de naam 'penning' werden aangeduid (bijv. Alva's tiende penning - 10% van iedere verkoopswaarde als belasting).

De heffing van de twintigste penning wordt nog steeds toegepast in het gebied van Emmercompascuum, waar de (bloot-)eigendom toebehoort aan de erven van mevrouw Kröner. In het gebied van Emmererfscheidenveen, waar deze (bloot-)eigendom bij het veenschap berustte, werd bij de overgang van dit veenschap naar het toenmalige waterschap De Runde de bepaling gemaakt dat de opbrengsten uit het recht van erfpacht jaarlijks en eeuwigdurend aan de eigenaren van gronden binnen het vroegere veenschap moesten worden uitbetaald.

Na uitvoerige besprekingen met de betrokkenen is in 1993 een financiële regeling tot stand gekomen, die er toe heeft geleid dat de erfpachters per 1 januari 2006 volledig eigenaar zijn geworden. Het erfpachtrecht met de conditie van de 20e penning is daarom in Emmererfscheidenveen tot het verleden gaan behoren.

Geheugen van Drenthe maakt gebruik van Erfgoednet 3.0 een product van Vitec Memorix